Wananchi wametakiwa kufahamu masharti yanayotumika katika kubadilisha noti zilizoharibika ili kuepuka kupoteza thamani ya fedha zao kutokana na kutokujua taratibu zinazotolewa na Benki Kuu ya Tanzania (BoT).
Akizungumza katika Maonesho ya Karibu-KiliFair 2026 jijini Arusha, Meneja wa Uendeshaji wa Benki Kuu Tanzania Tawi la Arusha, Critus Joseph Mwakalinga, alisema Benki Kuu imeendelea kutoa elimu kwa wananchi kuhusu namna ya kushughulikia noti zilizochakaa, kuchanika au kuungua.
Alisema wananchi wengi bado hawajui kuwa noti zilizoharibika zinaweza kubadilishwa na kupata thamani yake kamili endapo zitakidhi vigezo vilivyowekwa na Benki Kuu.
Vigezo Vinavyozingatiwa
Kwa mujibu wa Mwakalinga, noti inayowasilishwa kwa ajili ya kubadilishwa lazima iwe noti halali ya Tanzania na isiwe noti bandia.
Aidha, noti hiyo inapaswa kubaki na angalau asilimia 75 ya eneo lake la awali. Ikiwa imechanika vipande viwili, vipande hivyo lazima vitokane na noti moja ya thamani ile ile.
Benki Kuu pia huangalia uwepo wa alama muhimu za utambulisho ikiwemo sahihi za mamlaka husika, thamani ya noti na namba zake za utambulisho.
Tahadhari Dhidi ya Uharibifu wa Makusudi
Mwakalinga alisisitiza kuwa kuharibu noti kwa makusudi ni kosa la jinai na kunaweza kusababisha mhusika kuchukuliwa hatua za kisheria.
Alisema noti zitakazobainika kuharibiwa kwa makusudi hazitastahili kubadilishwa na Benki Kuu kwa sababu kufanya hivyo kunasababisha hasara kwa taifa kutokana na gharama za uchapishaji wa fedha mpya.
Utaratibu wa Fedha Zilizoungua
Kwa fedha zilizoharibika kutokana na majanga ya moto, wananchi wanapaswa kuwasilisha uthibitisho kutoka kwa viongozi wa eneo husika pamoja na taarifa kutoka Jeshi la Polisi kabla ya kuanza mchakato wa tathmini.
Baada ya uhakiki kufanyika na kubainika kuwa fedha hizo zinakidhi masharti yaliyowekwa, mhusika hulipwa thamani inayostahili kulingana na kiwango cha fedha kilichobaki.
Elimu Yaendelea Kutolewa
Benki Kuu imewahimiza wananchi kutunza fedha zao vizuri na kutumia njia rasmi wanapohitaji kubadilisha noti zilizoharibika.
Kupitia maonesho na kampeni za elimu ya fedha, taasisi hiyo inaendelea kuongeza uelewa wa umma kuhusu matumizi sahihi ya fedha na huduma zinazopatikana kwa wananchi katika mfumo wa fedha nchini.
